به زبان آدمیزاد URL بنویسیم

۱. اتفاقی که افتاده اینه: یکی از دوستای من وقتی می خواسته حساب تپسی خودش رو شارژ کنه یه صفر اضافه می ذاره و به‌جای بیست هزار تومن، دویست هزار تومن شارژ می‌کنه حسابش رو. توی پروسه‌ی استرداد پولش، به یه لینک می‌رسه که اینجوریه:

https://tap30.ir/php/__123_send_email.php

۲. توی این یه دونه ‌URL چندتا نکته‌ی خیلی باحال دیده می‌شه. اولین چیزی که توی ذوق می‌زنه، اون ۱۲۳ هست که توی اسم فایل پی اچ پی هست. دلیلش رو می‌شه تا حدودی حدس زد. یا یه فایل به اسم send_email از قبل وجود داشته و آقا/خانم برنامه‌نویس بی‌حوصله، اینجوری از زیر بار اسم انتخاب کردن در رفته. ولی شایدم می‌خواسته مفهوم خاصی رو با این اسم برسونه که بازهم متاسفانه چندان واضح نیست و موفق نبوده. در مورد اون دو تا آندر-اسکور اول اسم فایل هم نمی دونم بین پی‌اچ‌پی کار‌ها مفهومی داره یا این‌که این‌هم از خلاقیت(!)‌های این برنامه‌نویسه.

۳. توی URL بالا یه چیز جالب دیگه هم دیده می‌شه: اون فایل پی‌اچ‌پی که بحثش شد، توی فولدری قرار گرفته به اسم PHP. این هم اصلن چیز جالبی نیست. از هر منظری به قضیه نگاه کنیم این کار غلط حساب می‌شه. اولین نکته اینه که مخاطب سایت ما که در اکثر موارد برنامه نویس نیست و یه آدم معمولیه، چندان سودی نمی بره از دیدن این اسم فولدر. حتی برای برنامه‌نویس‌ها هم جالب نیست دیدن همچین چیزی. کار درست و خوشبختانه رایج اینه که اسم این فولدرها، تابع کاری که انجام می‌دن باشه. یعنی جوری که با دیدن آدرس یه صفحه که شامل اسم فولدر و اسم فایل می‌شه، کاربر بتونه درمورد حاصلی که قراره ببینه حدس بزنه. از این هم بگذریم از تاثیر آدرس صفحه‌ها توی سئو سایت نباید ساده رد شد. اینجا این رو می‌فهمیم که آقا/خانم برنامه‌نویس درمورد سئو هم اطلاعات چندان درست و دقیقی نداره. و تلخ‌تر اینکه این مسائل رو داریم توی سایتی شرکتی می‌بینیم که جزو شرکتای به‌روز بازار ایران حساب ‌می‌شه.

۴. قضیه به ‌َیه ‌URL بد ختم نمی‌شه. با باز کردنش می‌رسیم به این صفحه:

tap30

این ‌مشکل رو توی تقریبن همه‌ی مرورگر‌ها می‌شه دید. جالب اینه که همچین مشکلی حتی توی بی‌کیفیت‌ترین سایت‌ها هم به ندرت پیش می‌اد.

  • چیزی که اینجا -توی URL- ازش به عنوان فولدر/پوشه حرف زده شد، درواقع می‌تونه حتی فولدر هم نباشه. خیلی از فریمورک ها – از جمله‌ جنگو- این امکان رو می‌دن که برنامه‌نویس بسته به نیازش و چیزی که توی ذهن داره، آدرس‌ها رو تعریف کنه. درمورد URL Pattern و URL Mapping جستجو کنید.

اعدام

۱. خبر دردناکی که چند وقت پیش به گوش همه رسید: دختر بچه هفت ساله‌ای، بعد از مورد تجاوز قرار گرفتن، به قتل رسید. جزییات خیلی دردناکی هم بود توی این ماجرا که ترجیح می‌دم ازش ننویسم. ولی بعد از این که خبر پخش شد و قاتل هم پیدا شد، واکنش‌های جالبی به قضیه دیدم. این که اعدام جزو قانون اساسی ایرانه به کنار، خیلی از مردم هم مصرانه می خواستن که حکم اعدام برای این قاتل صادر بشه.

۲. عجیب‌ترین و تلخ‌ترین چیزی که درمورد این اتفاق دیدم این بود:

در پرونده اتنا شخص متجاوز قاتل طبق قوانین ایران علاوه بر اینکه در جنبه خصوصي باید دوبار اعدام شود ( یکبار به خاطر تجاوز به طفل ویکبار به خاطر قتل) بلکه قانون زندان و شلاق هم در نظر گرفته است.
ضمنا قانون در جنبه عمومی جرم هم تاکید بر این دارد که ترساند و ایجاد رعب و وحشت در جامعه به وسیله سلاح سرد و گرم و یا خشونت و تجاوز به عنف به خودی خود مجازات اعدام دارد که حاکم شرع نسبت به ان اقدام می کند.

این که توقع اعدام برای قاتل داشته باشیم، خوب یا بد به هر حال یه حق قانونیه. ولی وقتی شخصی که گویا با قانون هم آشنایی داره، این قدر ریزبینانه اعدام رو می‌خواد بدیهی جلوه بده درمورد یه مساله واقعن تلخ و دردناکه، حتی به دردناکی فاجعه‌ای که اتفاق افتاده. یه مقاله خیلی وحشتناک هم دیدم که نوشته بود آیا اعدام برای همچین متجاوزی کافیه؟

۳. باز هم همون بحث همیشگی درست بودن یا نبود اعدام پیش میاد. توی این موقعیتای اینجوریه که می‌شه جوانب متفاوت قضیه رو سنجید. مثلن سازمان‌هایی هستن که دارن تلاش می‌کنن که با جمع کردن دیه از خیٌرها، آدم‌هایی رو از اعدام نجات بدن و خیلی از مردم هم توی این فعالیت‌ها مشارکت می‌کنن. ولی از اون طرف وقتی مجرم و جرمش از حد خاصی تجاوز می‌کنه، واکنش‌ها کاملن متفاوته و خیلی از مردم طرفدار اعدامن.

۴. این بحث رو باز نگه می‌دارم برای آینده. ولی درکل: هرچقدر هم خبر قتل آتنای هفت ساله دردناک باشه، اعدام قاتل هم – و بدتر از اون واکنش‌های خشم‌آلود و شدید آدم‌ها در حمایت از اعدامش- دردناکه.