تلگرام از بلاک چین استفاده خواهد کرد

۱. از علاقه‌ی تلگرام به بلاک چین نوشته بودم. این جا یکم از جزئیات قضیه می‌نویسم. پاول دوروف گفته بود که تلگرام قراره به سمت بلاک چین بره. اما چجوری؟ دقیقا چیکار می‌خوان بکنن با این تکنولوژی؟ قضیه اینه که تلگرام داره روی خلق چیزی تمرکز می‌کنه به اسم Telegram Open Network یا خلاصه‌ش TON. به فارسی می‌شه شبکه‌ی باز تلگرام. قصد دارن اون سیستم تلگرام رو روی یه شبکه‌ی غیر متمرکز(یکی از مزیت‌های بلاک چین) پیاده کنن. حاصل اینه که دیگه سروری وجود نداره. درواقع سرور مرکزی ای وجود نداره. همه چیز پخش شده توی سیستم‌های متفاوت، درست مثل بیت کوین که اونم از بلاک چین استفاده می‌کنه و چیزی به اسم سرور مرکزی نداره و هرکسی که بخواد می‌تونه بهش بپیونده.

شبکه باز تلگرام - مبتنی بر بلاک چین

۲. تلگرام یه ارز دیجیتالم می‌خواد عرضه کنه. یه ارز دیجیتال رمزنگاری شده(کریپتوکارنسی) که  قراره به زودی بیاد بیرون. در کنار اون، یه والت هم برای این ارز(و شاید ارز های دیگه) قراره ساخته بشه. آقای دوروف که خودش خیلی به بیت کوین علاقه داره و مقداری از داراییش رو هم به صورت بیت کوین نگه داشته، حالا داره خودشم به سردمدارای این دنیا می‌پیونده. نکته‌ش اینجاست که با توجه به جامعه‌ی ۲۰۰ میلیونی کاربرای تلگرام و اعتماد نسبی ای که ای کاربرا به این پیام رسان دارن، احتمالن ارز دیجیتال تلگرام هم با اقبال خوبی مواجه شه.

۳. تلگرام یه پیام رسانه. داره می‌ره سمت بلاک چین. یه ارز دیجیتال هم می‌خواد عرضه کنه. باید دید این سه تا پدیده چطور کنار هم قرار می‌گیرن. احتمال این که سیستم برپایه بلاک چین بیاد و کلن جای سیستم امروزی رو بگیره کمه. این کار یه کار جواب-پس-نداده حساب می‌شه و ریسک بزرگیه. از طرفی، احتمالن با توجه به ساختار بلاک چین، کمی هم سرعت کار توش بیاد پایین، پس می‌شه حدس زد که سیستم فعلی تلگرام سر جای خودش بمونه. البته این هم جا نمونه که یکی از دلایلی که گفته می‌شه تلگرام رو داره می‌بره سمت بلاک چین، جلوگیری از سانسـور و تحریـمه. احتمال داره سیستم جدید، چیزی باشه در پیوند با سیستم فعلی تلگرام، اما موازی با اون.
نکته‌ی جالب تر: تلگرام که یه پیام رسانه، قراره یه کریپتوکارنسی و همینطور یه والت هم برای این پول دیجیتال به بازار بده. پیوند خوردن این دو تا با هم می‌تونه چیز باحالی باشه. این که پیام رسانی که من روی گوشیم دارم، کیف پول دیجیتال منم باشه، چیز جالبیه. با این کار احتمالن تجارتی که امروز می‌بینیم توی جامعه‌ی ما داره با تلگرام انجام می‌شه رونق بیشتری بگیره.و گفته می‌شه تبادلات روزانه‌ای که از تلگرام نشأت گرفتن، میلیاردی ان. حالا اگر این پیام رسان بیاد و امکان انتقال اعتبار رو هم توی خودش جا بده، قضیه جالبتر هم می‌شه.

۴. تلگرام رو قبلن یه شبکه‌ی اجتماعی بد معرفی کرده بودم. هنوز هم سر حرفم هستم. تلگرام پیام رسان خوب و شبکه‌ی اجتماعی بدی حساب می‌شه. اما نباید از کارها و فعالیت‌های جالبشون ساده گذشت. از اینکه با هر آپدیت جدید تلگرام، یه امکان و فیچر جدید و نسبتن کاربردی می‌بینیم، نباید ساده رد شد. حالا هم که دارن وارد می‌شن به تکنولوژی مد این روزها، و دارن یه قدم بلندپروازانه برمی‌دارن. تلگرامی که تا حالا کاملن رایگان و بدون منفعت بود، حالا قراره وارد حوزه پول بشه و احتمالا الانه که سوددهیش شروع بشه.  خوبه که اخبارش رو دنبال کنیم.

بلاک چین و تلگرام

۱. این روزها که تلگرام فیــلتره، خبرها و مطالبی که درموردش به گوش می‌رسه زیاده. یکیش اینکه کی رفع فیــلتر می‌شه و یکی دیگه اینکه چرا این یکی رو کلن از دسترس خارج کردن اما واستاپ هیچ اتفاقی براش نیفتاده؟ جدای از اینها اسکرین‌شاتی دیدم از توییتر پاول دوروف (مرد شماره یک پشت تلگرم) که گفته بود که تیم تلگرام قصد داره از تکنولوژی بلاک چین برای پیاده سازی سیستمی استفاده کنه که غیر قابل سانسـور باشه. ایده‌ی جالبیه و کنجکاوم بدونم دقیقن می‌خوان چیکار کنن. البته وقتی صفحه توییتر دوروف رو چک کردم ندیدم همچین توییتی رو. احتمالن پاکش کرده.

تلگرام - بلاک چین - ارز دیجیتال

۲. بلاک چین تکنولوژی مد این روزاست. درواقع بلاک چین چیزیه که پشت بیت کوین و الباقی کریپتوکارنسی هاست. همین اواخر از بیت کوین نوشتم دو تا مطلب: پایان پولی که می‌شناسیم و چرا بیت کوین مهمه. اونجا فرصت نشد از بلاک چین حرفی بزنم ولی به زودی حتمن پای بلاک‌چین هم به این وبلاگ باز می‌شه. بلاک‌چین چیزیه که بهش می‌گیم تکنولوژی روز. چیزی که اول از همه برای گیک ها جذابیت داره و بعد از اون هم میفته سر زبون باقی مردم. بلاک چین چیزیه که درسته بهش بگیم تکنولوژی روز و سوژه حرف. متاسفانه از طرف عموم مردم تکنولوژی خلاصه می‌شه توی این که دوربین آیفون چند مگاپیکسله و صفحه آخرین نوت سامسونگ چند اینچه. این ها درواقع کاملن تجاری ان و اصلن چیزای مهم و حتی جذابی هم نیستن. خوشحال کننده س که حد اقل با اقبالی که نصیب بیت کوین شده، آدم ها هم دارن جذب مسائل مهم تر و باحال تر می‌شن.

۳. این خبر هم راستی داره می‌چرخه همه جا که تلگرام می‌خواد کریپتوکارنسی خودش رو هم راه بندازه که اینم جذابه. با توجه به این که اکثر کاربرای تلگرام ایرانی ان، احتمالن تلگرام هم انرژی زیادی روی جذب کردن ایرانی ها بذاره و اتفاقی که احتمالن بیفته اینه که به این واسطه، ایرانی ها هم بهتر و بهتر با ارزهای دیجیتال آشنا بشن.

 

چرا بیت کوین مهم حساب می‌شه

۱. بیت کوین خیلی وقته که سر زبون‌ها افتاده. توی چند ماه اخیر هم با افزایش ارزش ناگهانیش تقریبن دیگه برای همه شناخته شده حساب می‌شه. ولی چرا؟ چه چیزی باعث می‌شه که بیت کوین مهم باشه؟ اگر هنوز از بیت کوین چیزی نمی‌دونین، بهتره اول فیلم بیت‌کوین: پایان پولی که می‌شناسیم رو ببینید.

بیت کوین - پول دیجیتال - بلاک چین

۲. بیت کوین یه ارز دیجیتال غیر متمرکزه. ارز یعنی می‌تونه برای تبادلات استفاده بشه، دیجیتال یعنی برخلاف دلار و ریال، حالت فیزیکی نداره و فقط از طریق اینترنت می‌شه ازش استفاده کرد، غیر متمرکز یعنی هیچ مرکزیتی نداره. بانک مرکزی‌ای پشت نیست که بیت‌کوین تولید کنه یا بخواد قیمتش رو تضمین کنه.

۳. پول رو بانک ها تولید می‌کنن. این که قبل چطور تولید می‌شده و چه اساسی داشته، یه داستان طولانیه. ولی الان عملن هیچ منطقی پشتش نیست و تقریبن هروقت بخوان می‌تونن پول تولید کنن. علاوه بر اون،‌ سپرده‌های ما توی بانک ها هم پول تولید می‌کنن. درواقع اینجوریه که مثلن من یک میلیون تومن پول رو توی یه بانک امانت می‌ذارم که برام ازش محافظت کنه. ولی اتفاقی که می‌افته اینه که به محض این که پول من وارد بانک می‌شه‌(این توضیح حالت خیلی انتزاعی و ساده شده‌ی قضیه‌س) بانک اون پول رو مثلن قرض/وام می‌ده به یه نفر دیگه. من به خیالم پولم توی بانکه، و البته واقعن هم هروقت بخوام می‌تونم پسش بگیرم، درحالی که الان داره یه جای دیگه مصرف می‌شه. درواقع یک میلیون تومن من، الان داره به اندازه دو میلیون تومن کار می‌کنه. این یکی از اتفاق‌هاییه که توی بانک‌ها می‌افته و اونها رو پولدار تر و پولدارتر می‌کنه و مثلن توی سال ۲۰۰۸ گندش درمیاد‌(در کنار یه سری موارد دیگه)‌و باعث بحران اقتصادی می‌شه.

۴. بیت‌کوین یه ارز غیر متمرکزه. یعنی بانکی پشتش نیست. حساب و کتابش توسط کامپیوترهایی کنترل می‌شه که پخش شده توی کل دنیا و هرکسی می‌تونه به این‌ها بپیونده.  بیت‌کوین یه دفتر حساب خیلی شفاف پشتشه. این باعث می‌شه که اون یه میلیون تومن من، اینجا دیگه نتونه همزمان توی دو جا حاضر باشه. اتفاقی که اینجا می‌افته اینه که یه قدرت از بین می‌ره. بانک ها دیگه نمی‌تونن با سرمایه ای که از اعتماد خود ما به دست آوردن، بیان و با زندگی‌های ما بازی کنن.

۵. بیت‌کوین وابسته به هیچ دولتی نیست. پس کارهایی که دولت‌ها با پول‌ها می‌کنن، با بیت‌کوین نمی‌تونن بکنن. مثلن یکیش اینکه بیت‌کوین مرزی نمی‌شناسه. شما می‌تونین بدون جواب پس دادن به این و اون، هرچقدر که خواستین پول منتقل کنید از ایران به آمریکا – دو کشوری که رابطه‌ی سیاسی خوبی ندارن و عملن انتقال پول بین این دو تا به صورت مستقیم ممکن نیست. توی حالت غیر مستقیم هم این اتفاق با کلی دردسر همراهه و خیلی هم زمان می‌گیره. درحالی که با بیت کوین این اتفاق بین چند دقیقه تا چند ساعت(در بدترین حالت) زمان می‌گیره.

۶. بیت کوین محدوده. یعنی مثل دلار و ریال اینجوری نیست که هروقت نیاز بود یا کسی دلش خواست، بیاد و بیت‌کوین اضافه کنه. حداکثر بیست و یک میلیون بیت‌کوین می‌تونه وجود داشته باشه که تا الان حدود پونزده میلیونش به دست اومده. تولید شدن بیت‌کوین هم حاصل تبادل‌هایی که آدمها انجام می‌دن. درواقع بوجود اومدن بیت کوین در گرو رونقشه. هرچقدر که تبادلات بیشتر باشن، بیت‌کوین بیشتری هم بوجود می‌اد و این بیت‌کوین بوجود اومده به اونهایی داده می‌شه که دارن کمک می‌کنن تا حساب و کتاب‌های بیت‌کوین انجام بشه.

۷. بیت کوین امنه. یعنی دزدی توش تقریبن غیر ممکنه. دلیل اصلی هم اینه که هیچ فردی با قدرت و نفوذ بالا ، توی دنیای بیت کوین وجود نداره. هیچ تصمیم گیرنده‌ای نیست که بتونه با یه تصمیم شخصی، بیت کوین بوجود بیاره یا مصادره کنه یا امثال‌ این ها. از طرف دیگه، مثل ریال و دلار، نمی‌شه بیت کوین تقلبی چاپ(!) کرد. تقلب کردن توی بیت کوین تقریبن غیر ممکنه.

۸. بیت‌کوین شفافه. درواقع چیزی که بهش می‌گیم سکه‌ی بیتی(!) یه نرم افزار اوپن سورس و آزاده که هرکسی که دلش بخواد می‌تونه روش نظارت کنه، سورس کد رو ببینه تا مطمئن شه از صحت و سلامتش و حتی بیاد و به بقیه کمک کنه توی بهبودش. کسی برای توسعه‌ی بیت‌کوین حقوق نگرفته. بلاک چین  (تکنولوژی پشت بیت‌کوین) و بیت‌کوین چیزیه که برنامه‌نویس‌ها و گیک‌ها به دنیای ما دادن (در راسشون، ساتوشی ناکاموتو که هنوز هویت واقعیش مشخص نیست و کسی اونو ندیده از نزدیک) . یک اتفاق بزرگ که حاصل کنجکاوی گیک‌ها در دونستن، و علاقه‌شون به انجام دادنه. دنیای ما از این جور چیزها زیاد دیده و بیشتر هم خواهد دید.

۹. بیت کوین متاسفانه این روزها به عنوان کالا داره تبادل می‌شه. اما در آینده‌ی نزدیک احتمالن جای خودش رو به عنوان یه ارز معتبر بین المللی باز کنه. بوجود اومدن بیت‌کوین، نوید جهان بهتری رو می‌ده. حذف شدن واسطه‌هایی که بی‌هیچ خدمتی، از پول ما استفاده می‌کردن برای منافع شخصیشون، اولین خدمت بیت‌کوینه. پشت بیت کوین، تکنولوژی بلاک چین هم به دنیا عرضه شد که هنوز اول راهشه ولی یکی از تکنولوژی‌هاییه که تاثیر زیادی روی آینده‌ی ما خواهد گذاشت.

 

 

مصاحبه با ۲۵ دیتا ساینتیست

۱. علم داده یا همون دیتا ساینس یقینن یکی از شاخه‌های علم توی قرن حاضره. دیتا ساینتیست ها هم یقینن گروهی از متخصصان که برای آدمهای کنجکاو جذابیت زیادی دارن. کتاب Data Science Handbook تشکیل شده از ۲۵ تا مصاحبه. هر کدوم با یکی از چهره‌های برجسته‌ی این فیلد، معروف ترینشون دی‌جی پاتیل. خوندنش یقینن خالی از لطف نیست.

Data science handbook مصاحبه با ۲۵ متخصص علم داده

۲. یک متخصص علم داده‌ (شاید بشه گفت دانشمند داده) توی سه تا چیز باید تخصص داشته باشه: مهندسی کامپیوتر(برنامه نویسیریاضیات (درواقع دقیق‌ترش می‌شه آمار) و همینطور اون حوزه‌ای که قراره توش فعالیت کنه (مثلن فروش یا پزشکی یا … ). یا به‌قول یکی از افراد توی همین کتاب، متخصص علم داده کسیه که بیشتر از هر ریاضی دانی مهارت برنامه‌نویسی داشته باشه، و از هر برنامه نویسی، توی ریاضیات خبره تر باشه.  به عنوان یه کامپیوتری، این فیلد همیشه برام جذابیت داشته و این کتاب هم یکی از چیزایی بود که خیلی بهم کمک کرد توی آشنایی عمیق تر با این فیلد.

۳. مصاحبه‌های  کتاب Data Science Handbook، خیلی متنوعن. توی بعضی‌هاشون مثل مصاحبه‌ی دی‌جی پاتیل (آدم فکر می‌کنه با یه موزیسین مست لایعقل طرفه 🙂 ) بیشتر درمورد اهمیت این حوزه‌ حرف زده می‌شه. توی یه سریاشون، درمورد فواید و دستاورد‌های افراد این فیلد، توی یه سریا هم مسائل فنی بحث می‌شه. حتی چند جا برای افرادی که می‌خوان توی این فیلد خاص فعالیت کنن، راهنمایی هم هست. این که چی باید بدونن و چی باید یاد بگیرن و چه مسیری رو طی کنن. البته نمی‌شه این کتاب رو، کتاب آموزشی حساب کرد. همچنان باید در نظر داشت که با یه سری مصاحبه طرفیم. نکته‌ی خیلی خوب این کتاب هم اینه که کاملن رایگانه.

۴. برنامه‌نویس خوب شدن یکی از چیزاییه  که خیلی برای من مهم بوده و توی این بلاگ هم ازش حرف زیاد زده شده. اگر علاقه دارین به علم داده، یک بعدش که برنامه نویسی هست رو می‌تونین اینجا دنبال کنید. مثلن کتاب 97 چیز که هر برنامه نویس باید بدونهیا معرفی زبان برنامه‌نویسی پایتون می‌تونه براتون جالب باشه. درکل می‌تونین تگ برنامه‌نویس رو دنبال کنید.

بیت کوین – پایان پولی که می‌شناسیم

۱. بیت‌کوین چند ماهه که سر همه‌ی زبوناس. همه ازش حرف می‌زنن. چیه؟ یه ارز دیجیتال. پولی که به‌صورت فیزیکی، کاغذی، دردسترس نیست. یا از طرفی، پولی که پشتوانه‌ی دولتی نداره. پولی که هویت ندارن صاحباش و… . کلی چیز دیگه درمورد بیت کوین هست. اما چرا بیت کوین مهمه؟ چیه که باعث می‌شه قیمتش تا ۲۰۰۰۰ دلار هم بالا بره؟

بیت کوین پایان پولی که می شناسیم

۲. برای شناختن بیت کوین و دلایل اهمیتش،‌ به نظرم مهم‌ترین چیز اینه که بدونیم اون چیزی که بهش می‌گیم پول، دقیقن چیه. چرا یه تیکه کاغذ اونقدر ارزش داره که من می‌تونم باهاش کالاهایی که ‌می‌خوام رو به دست بیارم. فیلم مستند بیت‌کوین: پایان پول به صورتی که می‌شناسیمش مستند واقعن جالب و مفیدیه. هرچند که البته توی معرفی بیت کوین اصلن خوب عمل نکرده و برای مخصوصن گیک‌ها و آدم‌های اهل فن، اونقدر چیز زیادی برای گفتن نداره. اما با همه‌ی این اوصاف، روایت خیلی خوبی از پیدایش پول، اهمیتش، و تقلب‌ها و کلاه برداری های پشتش تعریف می‌کنه. یقینن برای درک بیت‌کوین و الباقی ارز‌های دیجیتال، درک کردن تاریخچه‌ی پول مهمه.  فیلم مستند بیت‌کوین: پایان پولی که می‌شناسیم یقینن نقطه‌ی شروع خوبی برای ورود به دنیای ارز‌های دیجیتاله. درضمن یک ساعت بیشتر هم نیست و وقت زیادی از آدم نمی‌گیره.

اتم: ادیتور دوست داشتنی

۱. یه سریا ویژوال استودیو رو می‌پرستن. واقعن هم حق دارن. فکر کن می‌خوای کد بزنی. دو سه تا کاراکتر می‌زنی، بقیه دستور و فانکشن و کلاس و … رو خودش برات می‌اره. فکر کن داری از یه کلاس استفاده می‌کنی ولی یادت نیست اسم اون متدی که میخواستی استفاده کنی چی بود. یه نقطه می‌ذاری،‌ کنترل اسپیس و اجی مجی همه متدهاش لیست میشه برات. خوبه. نیست؟ نیست آقا. نیست!

نرم افزار ویرایشگر اتم

۲. این که IDE به ادم کمک کنه خوبه. ولی به چه قیمتی؟ اتفاقی که واسه دات نتی ها میفته اینه که بدون ویژوال استودیو تقریبن نصف مهارت برنامه نویسی خودتشون رو از دست می‌دن. چرا؟ چون از همون اول بد عادت می‌شن،‌ وابسته می‌شن به ویژوال استودیو. البته این درمورد جاواکار ها و اینتلیجی، اندرویدیا و اندروید استودیو، پایتون و پایچارم و  در کل هر زبون و IDEای صادقه.

۳. اتم رو خیلی دوست دارم. یه ادیتور ساده با کلی ویژگی خوب. اولین خوبیش اینه که – مخصوصن توی پروسه یادگیری- مجبور میکنه برنامه نویس رو که همه چیز رو خودش بنویسه. البته یه سری کمک می کنه ها. ولی خب اینا اسمشون کمکه، نه این که بیاد کل کار رو از رو دوش برنامه نویس برداره.

۴. چیزی که اتم رو دوست داشتنی می‌کنه، پلاگین های خوبیه که داره. این پلاگین ها شاید همون چیزایی رو به اتم اضافه کنن که ویژوال استودیو و امثالش از همون اول دارن. ولی نگته دقیقن همین جاست. برنامه نویس بعد از یه مدت کار کردن و سر و کله زدن با ادیتورش به اینا برمی خوره و وقتی ازشون استفاده می کنه که هم یاد گرفته که بدون اونا کار کنه و هم واقعن نیاز رو درک می کنه. توی این مطلب چند تا پلاگین خوب و کاربردی برای اتم هم معرفی می‌کنم.

 

اوپن سورس معنیش این نیست که همین الان می‌تونم عوضش کنم

۱. من نرم‌افزار‌های اوپن‌سورس رو ترجیح می‌دم. یکی از دلایلی که آدم‌ها برای استفاده از نرم‌افزار‌های متن‌باز می‌ارن اینه که می‌شه این نرم افزار‌ها رو بسته به نیاز و سلیقه، شخصی سازی کرد. ولی اینجا یه چیز برای خیلی‌ها مبهمه، مخصوصن برای غیر‌کامپیوتری‌ها. نکته اینه: من این امکان رو دارم که سورس کد این نرم‌افزار‌ها رو تغییر بدم، اون‌هم با استفاده از دانش برنامه‌نویسی. این معنیش این نیست که من می‌تونم در‌ همون آن می‌تونم تغییرش بدم. البته بخاطر اون طرز فکری که باعث اوپن‌سورس شدن نرم‌افزار شده، کاربر‌نهایی احتمالن امکان یک‌سری شخصی سازی ها رو خواهد داشت، ولی این معنیش این نیست که دارم سورس اون برنامه رو تغییر می‌دم.

اوپن سورس - متن باز

۲. یکم فنی‌تر: پروسه‌ی تولید یک نرم‌افزار تقریبن اینجوریه:

  • من برنامه رو با استفاده از یک زبان برنامه‌نویسی (مثلن پایتون) می‌نویسم. زبان برنامه‌نویسی‌ای که من استفاده می‌کنم یه زبان سطح بالاست. یعنی یه چیزیه شبیه زبان انگلیسی که توش یک‌سری علامت هم استفاده می‌شه،‌ همون علامتایی که تو عبارت‌های ریاضی باهاشون آشنا شدیم قبلن.
  • من برنامه‌ای که نوشتم رو باید کامپایل کنم( یا ترجمه، تفسیر، اینترپرت. اینا یه سری تفاوت دارن ولی کلیت ماجرا یه چیزه). برنامه‌ وقتی کامپایل می‌شه، درواقع داره از یه زبان سطح بالا که برای من و شما قابل درکه‌(مثلن پایتون)‌ به یه زبان سطح پایین ترجمه می‌شه. منظور زبان سطح پایین چیه؟ یعنی زبانی که برای کامپیوتر قابل درکه. بهش می‌گیم کد ماشین. کد ماشین چیه؟ همون صفر و یک معروف. فکر کنم شنیدین که توی کامپیوتر همه‌چیز با صفر و یک پیاده سازی می‌شه. اینجا قضیه همونه.
  • این کد ماشین تولید شده رو ما می‌تونیم روی دستگاهی که می خوایم اجرا کنیم.

۳. نکته درواقع اینه: کد ماشین قابل ویرایش نیست(می‌شه درواقع ولی خیلی خیلی سخت و پردردسره) . برنامه‌های بسته(مخالف متن‌باز ها منظورمه) این فایل نهایی رو در اختیار کاربر می‌ذارن. اوپن سورس ها اما، کد تولید شده توی مرحله‌ی اول رو هم به‌صورت عمومی منتشر می‌کنن. این یعنی چی؟ یعنی مثلن من که با برنامه‌نویسی آشنام می‌تونم این کد رو بردارم و تغییر بدم و کامپایل کنم و اجرا کنم. ولی این به هیچ وجه معنیش نیست که می‌تونم اون برنامه‌ای که همین الان روی کامپیوترم نصبه رو تغییر بدم. به هیچ وجه.

 

 

  • احتمالن بازم برم سراغ این جور مطالب که برای آدم‌های نسبتن مبتدی و نااشنا به دنیای کامپیوتر‌ها مفید باشه. گیک‌ها تکلیفشون معلومه: این مطلب چیزی براشون نداره. بی‌علاقه‌ها به دنیای کامپیوتر هم همینطور: حوصله‌شون سر‌میره. مخاطب این متن اونایی‌ان که تازه دارن وارد دنیای قشنگمون می‌شن وهنوز یه سری ابهام براشون وجود داره.

آیفون ۱۶ میلیون تومنی و آسیب‌های اجتماعیش

۱. این که آیفون گرون باشه، چیزیه که همه پذیرفتن. این که آیفون جدید حتی توی بازار بین‌المللی هم گرون حساب می‌شه،‌ بازم با توجه به شخصیت اپل قابل درکه. ولی آخرین گوشی اپل توی ایران قیمتش حتی با شونزده میلیون تومن هم رسیده. این نشونه‌ایه از یه اجتماع با اخلاق و فرهنگ  و اقتصاد و قانون‌های نابود شده. الان دلیل نابودی هرکدوم از اینا رو با هم می‌بینیم.

آیفون ده - iPhone X

۲. من توی ایرانم. آیفون توی آمریکا تولید می‌شه. پس محصول به صورت مستقیم نمی‌تونه بیاد به ایران. حاصل چیه؟ یه‌کم طول می‌کشه تا یه تاجر بتونه مراحل لازم رو طی کنه تا آیفون رو به‌طور نسبتن قانونی وارد ایران کنه. ولی من آیفون می‌خوام(به هر دلیل درست و صدالبته بیشتر نادرست). آقایی هست که داره از امریکا یا یکی از کشور‌های دیگه‌ای که آیفون توشون توزیع شده میاد ایران. با پولش می‌تونه چندتا دونه آیفون بخره و بیاره با خودش. و وقتی می‌بینه که خیلی‌ها هستن که دلشون می‌خواد هرچه زودتر آیفون بخرن،‌هر قیمتی که دوست داره می‌ذاره روش:‌ مثلن شونزده میلیون تومن. واسه اینه که می‌گم قانون ما نابود شده‌س. یک مجموعه عظیم از قوانین داریم که نه کسی اعتنا می‌کنه بهشون و نه کسی می‌ره پی‌گیری کنه. اقتصاد ما هم نابود شده‌س چون این کسی که اقدام به وارد کردن آیفون کرده نه مالیاتی می‌ده براش، نه جایی اثری ازش ثبت می‌شه و نه نظارتی هست روی کارش تا نتونه هر قیمتی که خواست بذاره روی محصول.

۳. من آیفون می‌خوام. شونزده میلیون تومن گرونه یکم. می‌تونم چندماه صبر کنم تا با قیمت منطقی وارد بشه و من بخرم و استفاده کنم. ولی اون موقع دیگه من یونیک و اولین و خاص‌ترین حساب نمی‌شم. این چندماه در واقع فرصت طلایی من برای جولان دادنه. سگ خورد. می‌خرم. شونزده تومن می‌دم و یکی از معدود نفراتی می‌شم که آیفون ده دارن. واسه همینه که می‌گم فرهنگ ما نابود شده‌س. اصلن نمی‌خوام برم سراغ اون قضیه تکراری چشم و هم‌‌چشمی. مساله خیلی بدتره. ما با توده‌ای از آدم‌ها طرفیم که تمام وجودشون و ارزششون رو چگالیزه(!) می‌کنن به مواد مصرفیشون. زمانی که آیفون۴ اومد به بازار آیفون داشتن واقعن معنیش پولدار بودن و خاص بودن و در-تکنولوژی-به‌روز-بودن بود. ولی الان نه. الان از بین هر دونفری که من می‌بینم یکیشون آیفون داره (حداقل) و برای شمام احتمالن همین حوالی باشه. الان آیفون داشتن دیگه اعتبار نمی‌اره. پس چرا ما هنوز می‌خریم؟ اونم با قیمت شونزده میلیون تومن؟‌ مهم‌ترین دلیل اینه که مثلن من که دارم توی اجتماع زندگی می‌کنم،‌برای ابراز وجود خودم نیاز به چیزایی دارم که منو متمایز کنه از بقیه و در عین حال من رو ملحق کنه به گروهی از آدم‌ها. خیلی متناقض به نظر می‌اد. ولی درواقع درسته. من آیفون می‌خرم و  از نظر خودم تبدیل می‌شم یک فرد خاص که بهترین گوشی دنیا رو داره. در کنارش می‌رم توی دسته‌ی آیفون دارا: اونایی که پولدارن، شیک‌پوشن، خاص و خفنن، و در کل همه‌چیز تمومن. چرا این رو یکی از نشونه‌های فرهنگ نابود شده باید حساب کرد؟ فرهنگ چیه؟ مگه چیزی غیر از مجموعه‌ رفتار‌های ما توی اجتماعه؟ مگه چیزی غیر از رفتار‌های ما به عنوان یکی از اعضای جامعه در تعامل با بقیه‌س؟ وقتی من به عنوان یک آدم ورودم به جامعه‌رو مستلزم به داشتن یک چیز خاص می‌دونم، دارم اون زیبایی رو که از یک‌دست بودن طرز رفتار آدم‌های جامعه حاصل می‌شه به هم می‌زنم. وقتی تک تک آدم‌های جامعه این کارو بکنن، حاصل چی می‌شه؟‌ چیزی به عنوان فرهنگ می‌مونه؟

۴. ما اخلاق نداریم. منظور از اخلاق سلام دادن و جواب سلام دادن مودبانه نیست. منظور اینه که وقتی که می‌خوایم عملی رو مرتکب بشیم به پیشامد‌ها و عواقب و تاثیراتش رو زندگی بقیه اهمیت نمی‌دیم. البته که مثلن دزدی نمی‌کنیم. ولی این به دلیل پایبند به اخلاق بودنمون نیست. به‌خاطر ترس از مجازات و توبیخه. نمونه‌ش همین که خیلی راحت نرم‌افزار و موسیقی و کتاب دانلود می‌کنیم و بدون ذره‌ای عذاب وجدان استفاده می‌کنیم. حتی خیلی وقتا می‌بینیم که شخصی پول ندادن پای موسیقی و نرم‌افزار رو افتخار هم حساب می‌کنه برای خودش. از اینا بگذریم. ربط اخلاق با آیفون شونزده میلیونی چیه؟ وقتی که یه شخص بخاطر منفعت شخصیش یه قیمت بالا روی یه محصول می‌ذاره درواقع داره اخلاقیات رو زیر پا می‌ذاره و فکر کنم واضحه که چرا این کار نادرسته. ولی این قسمت کوچیک ماجراس: وقتی من خودم رو متقاعد می‌کنم که این مبلغ بالا رو به این شخص بدم دارم عمل وقیح‌تری انجام می‌دم: من دارم از طرز فکری حمایت می‌کنم که سود شخصی رو تنها پارامتر تصمیم‌گیری می‌دونه و خیلی راحت از موقعیتش استفاده می‌کنه تا به پول بیشتر برسه. حمایت از این آدم یعنی پولدار کردن کسی که هیچ تعهدی به انسانیت نداره و می‌شه اطمینان داشت که با سود حاصل از این کار، در قدم بعدی هم همین کار رو با قشرهای دیگه‌ی جامعه می‌کنه. شاید اینجا صرفن یه قشر خیلی کم جمعیت جامعه دخیل باشن ولی همیشه این طور نیست. به گوجه‌سبز اول بهار و قیمت عجیبش فکر کنید. یا مثلن به اون زمانی که کره تو بازار کم شده بود و سوپر مارکت‌ها دوبرابر قیمت روی محصول رو از مشتری می‌گرفتن. یا اصن رایج‌ترینش: تاکسی‌ها توی روزای بارونی: یا مسافر سوار نمی‌کنن به امید دربستی یا کرایه رو می‌برن بالا.

۵. این جا قضیه اصلن درمورد آیفون ایکس و اپل و قیمتش نبود. فقط به نظرم این اتفاق فرصت خیلی خوبی بود برای فکر  کردن به این مساله: وقتی توی اجتماع زندگی می‌کنیم باید به عواقب کار‌هامون فکر کنیم و با در نظر گرفتن آسایش همدیگه کارامونو پیش ببریم. امروز من عجله دارم و قبول می‌کنم که راننده تاکسی ازم پول بیشتری بگیره. فردا اون راننده حق خودش می‌دونه که از تو هم پول بیشتری بگیره، و تو حق اعتراض هم نداری چون بقیه دارن تن به این کار می‌دن. همون راننده وقتی بهار می‌شه،‌ پسرش گوجه‌سبز می‌خواد ولی مگه یه رانننده تاکسی چقدر درآمد داره که بخواد چندده هزار تومن واسه یه حجم کمی از گوجه سبز بده؟ و …. .

 

  • دلایل آیفون نخریدن زیادن. این فقط یه حالت خاصش بود.
  • لطفن با اخلاق باشین. مرسی.
  • اثر پروانه‌ای!

من رسید نخواستم

۱. کافه بازار رو که دیدین حتمن. باهاش می‌شه اپلیکیشن‌های اندروید رو دانلود کرد. یعنی درواقع جایگزین گوگل پلی در مواقع تحریم و فیلتر. همون اول که بازش می‌کنین بهتون خبر می‌ده که کافه بازار جدید منتشر شده. این چیز جدیدی نیست. خیلی از اپ‌ها به یوزر‌هاشون خبر می‌دن. ولی درمورد کافه‌بازار: درواقع همون آن کافه‌بازار جدید دانلود می‌شه روی اسمارتفون شما. و اگرهم امکانش بود، یقینن خودش مستقیم و بدون حتی خبر دادن به صاحب گوشی، نصب هم می‌کرد کافه‌بازار جدید رو. این رو می‌شه نقض حریم شخصی، نقض حقوق کاربر،‌سوء استفاده از دسترسی‌هایی که داره و بدتر از همه بی احترامی به کاربر تلقی کرد. تا حالا به این فکر کردین که چه شما با وای‌فای کانکت شده باشید و چه با اینترنت سیمکارتتون،‌کافه بازار به هیچ اعتنایی شروع به استفاده از اینترنت شما می‌کنه و اصلن محدودیت‌های احتمالی شما رو در نظر نمی‌گیره؟

bazaar-logo-and-logotype

۲. رسید یه برنامه‌ جدیده که توسط همون تیم کافه بازار تولید شده، مثل دیوار. رسید برای پرداختن کرایه تاکسیه. از اینایی که مشابهاش دارن دو رقمی می‌شن توی تهران،‌ و البته خود رسید هم شروع کننده قضیه نیست، صرفن روی موج سوار شده. من رسید رو دانلود نکردم. نیازی بهش ندارم. ولی کافه‌بازار رو دانلود کردم بنا به دلایل واضح. شوک: من رسید رو هم دارم. توی اپ کافه‌بازار، اون بالا سمت راست، لوگوی رسید رو می‌بینید‌ (مثلن قرار بوده شبیه حرف ر باشه). اولین بار که دیدمش برام عادی بود. خب بازار جای دانلود اپلیکیشنه و از اونجایی که رسید هم واسه خودشونه، داره براش تبلیغ ویژه می‌کنه. ولی وقتی روش کلیک(تپ) کردم، خود رسید باز شد، نه صفحه‌ي دانلود یا معرفی. خود اپلیکیشن رسید،‌ روی گوشی من، آماده برای کار.

resid

۳. کم نبودن استارت‌آپ‌ها و شرکت‌هایی که بعد از موفقیت توی یه کار، رفتن سراغ چیزای جدید. و خب توی این چیزای جدید از اعتبار و شهرت و سرمایه‌ای که حاصل کار قبلی بود، استفاده کردن. این که صفحه‌ اول کافه بازار، تبلیغ رسید رو ببینیم خیلی چیز عادی‌ایه. دارن از امکاناتشون برای معرفی محصول جدید خودشون استفاده می‌کنن دیگه. ولی این‌که بیان و بدون اجازه‌ من اپلیکیشنشونو روی گوشی ‌من نصب کنن، یقینن کار درستی نیست. عمق فاجعه: وقتی خواستم از رسید سوییچ کنم به یه اپ دیگه، یه چیز وحشتناک تر متوجه شدم. رسید درواقع قسمتی از اپ کافه بازار نیست که من به میل خودم نصبش کردم. رسید یه اپ کاملن مجزاس و توی لیست برنامه‌های باز گوشی من، رسید و بازار کاملن از هم جدا بودن. متوجه منظورم هستید؟ یه اپ بدون خواست من نصب شده روی گوشی، و از دید من پنهون شده،‌ و تنها راه باز کردنش (توسط من)‌ از راه اپ بازاره. از نقض حریم شخصی‌(با وقاحت تمام) که بگذریم،‌ این رو هم در نظر بگیرید که از اونجایی که با دو تا اپ کاملن مستقل از هم طرفیم، و از اونجایی که من – به عنوان یه کاربر عادی و نه چندان آگاه از مسایل فنی – هیچ جوره خارج از کافه بازار نمی تونم رسید رو پیدا کنم، وقتی کافه بازار رو پاک کنم چی می‌شه؟ رسید هم پاک می‌شه یا سر جاش می‌مونه؟ چجوری می‌تونم بفهمم؟

۴. کافه‌بازار یکی از شرکت‌های جالب ایرانه. تبلیغات زیادی روی محیط کاریشون می‌کنن. واقعن هم چیزهایی که من دیدم و شنیدم، جذاب می‌کنه کارکردن برای این شرکت رو. متخصص‌های خوبی دارن. حداقل یکی از برنامه‌نویس‌هاشون که من از نزدیک دیدم، جزو خبره‌ها و با دیسیپلین‌هایی بود که تا خالا دیدم. ولی دیدن همچین رفتاری از شرکتی که داره جلوه‌ی خوب و چشم‌ربایی به کارکردن در حیطه نرم‌افزار و تکنولوژی می‌ده، واقعن ناامید کننده‌س.

۵. یقینن اولین کاری که بعد از نوشتن این متن می‌کنم، پاک کردن کافه بازاره.  تردیدی نیست که وقتی بدون اجازه‌ی من اقدام به نصب کردن برنامه‌‌ی خودشون می‌کنن، نباید به هیچ وجه بهشون اعتماد کرد.

اوبونتو و پشیمونی و تصمیم درست

۱. اوبونتو ۱۷.۱۰ امروز منتشر شد. بزرگترین تغییرش هم دسکتاپشه که یونیتی جاشو به گنوم داده. البته سعی شده که همچنان – با وجود تغییرات واضح- چندان هم متفاوت با یونیتی نباشه و توی ذوق نزنه. شاید لینوکسی‌ها اوبونتو رو بیشتر از هرچیزی به یونیتی می‌شناختن. ولی خب یونیتی تموم شد. پروژه یونیتی عملن یه پروژه مختومه س.

ubuntu-17-10-gnome-3_orig

۲. یونیتی قسمتی از یه تلاش نافرجام کنونیکال بود برای تولید کردن سیستم عاملی که همزمان روی موبایل و کامپیوتر قابل استفاده باشه. یه چیزی مثل همون ویندوز۸ ناکام. ولی اینجا نکته این بود که درواقع هسته لینوکس همین الانش روی نصف بیشتر تلفنای هوشمند هست. سختی قضیه رابط کاربری بود که خب توی موبایل و کامپیوتر خیلی تفاوت داره. این تلاش کنونیکال که ۴ ۵ سال هم طول کشید بالاخره با اعلام تسلیم تموم شد.

۳. شاید بشه گفت یه تصمیم هوشمندانه بود. کم نیستن شرکت‌ها – و آدم ها – یی که یه پروژه/محصول موفق دارن و با این فرض که همه چیز رو می تونن به همون خوبی انجام بدن، بی گدار می‌رن سراغ پروژه های بعدی و نه‌تنها موفق نمی‌شن، بلکه همه‌ی داراییشون رو هم از دست می‌دن. ولی کنونیکال خیلی به موقع و درواقع وقتی متوجه شد که این پروژه نمی‌تونه به پایان خوبی برسه، بجای اصرار بر ادامه‌، خیلی راحت کار رو کنار گذاشت و اعلام کرد که اوبونتو برای دسکتاپ می‌مونه.

۴. خیلی وقت‌ها توی تصمیم گیری‌های روزانه‌مون دچار همچین شرایطی می‌شیم: می‌دونیم که به بن‌بست رسیدیم ولی چون حجم زیادی از زمان و انرژی رو هزینه کردیم، فکر می‌کنیم اگر دست بکشیم، ضرر می‌کنیم. درحالی که کاملن برعکس، اگر ادامه بدیم ضرر خیلی بیشتری می‌کنیم. کاملن مثل قمار کردن: من می‌رم و توی یه بازی می‌بازم. مبلغ کمی رو از دست می‌دم. اما کنار نمی‌کشم. با خودم می‌گم یه دست دیگه بازی می‌کنم،‌ پول از دست داده رو که جبران کردم بیخیال می‌شم. و خب با فرض این که توی دست اول ایکس هزار تومن رو از دست داده باشم، و توی هر مرحله بخوام فقط باختم رو جبران کنم و به فکر سود نباشم، بعد از مثلن ۱۰ دست بازی مجدد، باخت من می‌شه ایکس به توان ۱۰. عدد خیلی بزرگیه، درسته. واسه همینه که همون قدر که شروع و پیش بردن هرکاری مهمه،‌ درایت تشخیص اینکه کی باید تمومش کرد هم مهمه.