پیشنهاد: آشنایی با خالق لینوکس

۱. این سیستم عاملی که ما بهش می‌گیم لینوکس، اگر بخوایم درست بگیم باید بگیم گنو/لینوکس. چون از تلفیق دو تا پروژه‌ی جدا از هم تشکیل شده. یه کرنل: لینوکس و یک سری ابزار کاربردی که در مجموع جزو گنو حساب می‌شن. سردمدار لینوکس، لینوس توروالدزه و گنو هم با نظارت ریچارد استالمن پیش می‌ره. دو تا شخصیت که شاید شناختنشون برای یه گیک خالی از لطف نباشه.

۲. برای آشنایی با توروالدز پارسال کتاب فقط برای تفریح رو معرفی کرده بودم که تقریبن اتوبیوگرافی توروالدزه. اگر حال ندارین اونو بخونین، یه ویدیو از تد هست که می‌تونه شناخت اولیه خوبی از توروالدز بهتون بده. برخلاف  روال عادی تد که یکی میاد و صحبت می‌کنه درمورد یه چیزی، این دفعه یه مصاحبه‌س این ویدیو: مصاحبه با لینوس توروالدز. نمی‌شه گفت خیلی فنیه. برای آدمای غیر فنی هم می‌تونه دیدنش فان باشه. اما از اون مصاحبه‌های لوس که کلن درمورد رنگ و غذا و ماشین مورد علاقه افراده هم نیست، هرچند که از رنگ دیوار اتاق توروالدز هم حرف وسط میآد ؛) . ببینید ویدیو رو: لینوس توروالدز: ذهن پشت لینوکس. خبر خوش اینکه اگر زبانتون خوب نیست، نگران نباشید. خود توروالدز هم اصالتن انگلیسی زبان نیست و فهمیدن حرفاش آسونه. بهتر از اون اینکه زیرنویس فارسی هم داره.

۳. یک نقل قول از همین ویدیو. می‌دونین که لینوکس اوپن سورسه. مصاحبه کننده می‌پرسه که ناراحت نیستی همچین چیزی بزرگی رو رها کردی (عمومی کردی)؟ توروالدز جواب می‌ده که: اگر این کار رو نمی‌کردم، اینقدر بزرگ نمی‌شد.

بهترین زبان برنامه نویسی برای شروع

۱. برنامه نویسی شغل جذابیه. توانایی خلق کردن چیزیه که خیلی ها دوسش دارن و توی دنیای برنامه نویسی، خلق کردن رو به بهترین شکل می‌شه دید. اما مسیر برنامه نویس شدن چجوریه؟ به کی می‌شه گفت برنامه نویس؟ چیکار باید کرد برای برنامه نویس شدن. این اولین مطلبه درمورد برنامه نویس شدن. احتمالن ادامه دار هم باشه. این مطلب منحصرا درمورد انتخاب زبان برنامه نویسی صحبت می‌کنم. اگر قبلن با یه زبان برنامه نویسی کار کردین و چیزای مقدماتی رو می‌دونین، می‌تونین بند ۲ رو نخونید.

۲. انتخاب زبان برنامه نویسی مهمه. نکته اینه که زبان برنامه نویسی، درواقع به طرز فکر شخص برنامه نویس تا حدودی شکل می‌ده. اما همه چیز زبان نیست. همچنان شخص برنامه نویسه که باید مهارت پیدا کنه و حالا هر زبونی بود، بود. اما انتخاب درست زبان برنامه نویسی، کار سختیه. گزینه زیاده. پایتون، جاوا، سی شارپ، پی اچ پی، و… . کدوم رو انتخاب کنیم؟  این که کدوم زبان زبان اول باشه نسبتن مهمه. پایتون یکی از گزینه‌های خوبه. همه چیز رو سرراست کرده. ظاهر ساده ای داره و برای زبان اول بودن در کل مناسبه. من خودم با سی پلاس پلاس برنامه نویسی رو یاد گرفتم. اون هم می‌تونه گزینه‌ی خوبی باشه. شاید یکم سخت تر باشه در اول، ولی همچنان صلاحیتش رو داره.
زبونهایی مثل جاوا و گو و اسکالا شاید مناسب شروع نباشن. برای خو گرفتن با برنامه نویسی ساده بودن یکی از فاکتورای مهمه. مثلن توی زبان جاوا همه چی از بیخ کلاسه و حتی برای سلام دنیا(!) هم باید کلاس تعریف بشه. (اگر نمی دونید چیه، نترسید، سخت نیست) این پیچیدگی ظاهری، شاید کاربردی باشه اما مسئله اینه که در نگاه اول چشم برنامه نویس با کلی چیز جدید مواجه می‌شه که نمی‌فهمه. واسه همین پایتون زبان ایده آله و سی و سی پلاس پلاس هم همچنان قابل انتخابن.

۳.  یکی از تصورات رایج بین تازه‌آموزها اینه که قراره فقط و فقط یه زبان یاد بگیرن. برای همین توی انتخاب اون خیلی وسواس دارن. نکته اینجاست که زبان اول، تنها رسالتش یاد دادن مفاهیم برنامه نویسیه و ما قرار نیست تا آخر عمر باهاش سر کنیم. مثلن خود من یادمه وقتی سی پلاس پلاس یاد گرفته بودم، می خواستم اپ دسکتاپ باهاش بنویسم، رفتم در به در دنبال کتابی که این رو یاد بده. درحالی که امروز مثلن می دونم گزینه های خیلی بهتری برای این کار هست. بی شمار آدم هم می شناسم که زبانی که باهاش شروع کردن،‌با چیزی که تخصصشون شده، متفاوته. وسواس به خرج بدید، ولی نه زیاد. بزنید به جاده. توی مسیر خیلی چیزا دستتون میاد و مثلن وقتی تصمیم گرفتین یه پروژه خاص رو انجام بدید برای خودتون، اون موقع می‌تونین انتخاب کنید که چه زبانی استفاده کنید. شایدم توی دوراهی وب یا دستکتاپ یا موبایل یا چیزای دیگه بهتر بتونید تصمیم بگیرید برای زبان خودتون.

۴. خلاصه مطلب اینه: یک زبان انتخاب کنید، باهاش برنامه نویسی رو متوجه بشید. اگر با مسیرتون سازگار بود، ادامه بدید اما اگر مثلن سی پلاس پلاس بلد بودید و هدفتون وب بود، خیلی راحت می‌تونین شروع کنید به یادگیری زبان جدید. شاید زبان اول چند ماه وقت ببره(چون همزمان دارید یه زبان و یه مفهوم کلی رو یاد می‌گیرید) اما زبان دوم خیلی سریع تر پیش میره. حمل بر خودستایی نباشه ؛) مثلن خود من یادم نیست چقدر طول کشید روی سی پلاس پلاس مسلط بشم، اما یادگیری همون مطالب توی جاوا برام کلن دو سه روز طول کشید. یا وقتی خواستم پایتون یاد بگیرم، توی دو روز کلیت قضیه رو یاد گرفتم. دلیلش این نیست که من خیلی باهوشم، دلیلش اینه که خیلی چیزها (توی سطوح پایین مخصوصن) بین همه ی زبونا مشترکه. مهاجرت از یه زبان برنامه نویسی به یه زبان دیگه کار واقعن راحت و دل نشینیه.

۵. مطالب بعدی حدس می زنم یکی انتخاب فیلد مناسب باشه‌(وب یا موبایل یا چیز دیگه؟) و شاید درمورد انتخاب زبان مناسب برای هر فیلد بنویسم.‌(همه کار رو با یه زبان نمی شه کرد.) همینطور درمورد چیزای دیگه ای که یه برنامه نویس باید بدونه(گیت، دیتابیس و هزار چیز احتمالی دیگه). امیدوارم خوب دربیاد از گل و مفید باشه.

ماین کردن بیت کوین: اخلاقی و غیر اخلاقی

۱. بیت کوین و الباقی ارز‌های دیجیتال از راهی به دست می‌ان که بهش می‌گن ماین کردن. انگاری یه معدنه که توش بجای طلا دنبال بیت‌کوین می‌گردن. این عملیات ماین کردن نیاز به توان پردازشی داره. یعنی هرچی کامپیوتر قوی باشه، بیت کوین (یا ارز دیگه‌ای) که به دست‌ می‌اد بیشتره. فلسفه‌ی این قضیه هم توی اینه که توی بیتکوین، بجای این که سرور مرکزی داشته باشیم، این امکان رو فراهم می‌کنیم که هرکسی که خواست به شبکه‌ی ما بپیونده و توی نگه داشتن حساب و کتاب به ما کمک کنه. در ازای توان پردازشی‌ای که هر شخصی‌ (ماینر) در اختیار شبکه‌ی بیتکوین می‌ذاره، بهش دستمزدی داده می‌شه. این دستمزد باعث شده آدمها ترقیب بشن برای کمک به بیت کوین و امروز هم که بیت کوین اینقدر سر زبوناس، همچنان خبری از سرور مرکزی نیست و آدمهای داوطلب از اینور و اونور دنیا دارن کار  رو انجام می‌دن.

۲. ماین کردن کار سود‌دهیه، ولی محدودیت‌هایی هم داره. اول این که روال کار اینه که برای مرحله(جزییات رو می‌ذارم برای بعد) ماینر‌ها باید تلاش کنن برای حل یک مسئله‌ی ریاضی که باهاش بشه صحت تراکنش رو سنجید. این یه کار زمان بر و سنگینه (برای کامپیوتر) و اولین کسی که جواب رو پیدا کنه یک جایزه می‌گیره. در عمل امروز که ماینر‌ها زیادن، برای یه کامپیوتر معمولی چندان نمی‌شه امیدوار بود که بتونه چیزی به دست بیاره.
با توجه به مورد بالا، یه سری چالش بوجود می‌اد. یکیش توان پردازشی بالا. چجوری می‌شه با هزینه کم، بیشترین بازده رو گرفت. برای این کار راههای زیادی هست. مثلن برای یکسری ارز ها بجای سی پی یو، از جی پی یو استفاده می‌کنن. یا حتی یکسری دستگاه مخصوص ماین کردن هم ساخته شده که ترکیبیه از چند تا پردازنده.
مصرف برق یه مشکل دیگه‌س. کامپیوتر‌ها برای رسیدن به اون جواب، نیاز به برق زیادی دارن. این باعث می‌شه که ماین کردن با برق شهری و توی خونه‌های معمولی چندان به صرفه نباشه. راه حل هم این که یکسری ها از پنل‌های خورشیدی استفاده می‌کنن برای تولید برق مورد نیاز، بعضیا از برق صنعتی (توی ایران خودمون حتی) استفاده می‌کنن که ارزون می‌فته و حتی یه مورد خاص توی یه کشور اروپایی که از انرژی گرمایی زمین استفاده می‌کرد برای تولید برق مورد نیازش.

۳. این شیوه‌ی به‌دست آوردن بیت کوین به صورت عادیه. ولی یه راه دیگه هم است: بجای داشتن یه کامپیوتر قوی، از توان پردازشی کم تعداد زیاااادی کامپیوتر استفاده کنیم. نمونه‌ی خیلی خوبش هم اسمارت‌فون ها و کامپیوتر‌های شخصی. چجوری؟ دو تا راه هست. یکیش جا دادن کد مربوط به ماینر(یا چیزی که با یه سرور مربوط به قضیه کانکت بشه) توی کد برنامه های موبایل. اینجوری بدون اینکه کاربر بفهمه از توان گوشیش داره استفاده می‌شه،‌ درحالی که کاربر خوشحاله که مثلن یه تلگرام داره که از تلگرام اصلی بهتره و امکانات بیشتری داره. راه دیگه هم قرار دادن کد مربوطه توی وبسایته. با استفاده از جاوااکریپت خیلی سایت ها قسمتی از پردازش رو روی کامپیوتر خود کاربر انجام می‌دن. حالا از این امکان استفاده می‌شه برای ماین کردن. به‌طور خاص ارزی هست به اسم مونرو که از خیلی وقت پیش خیلی مانور داد روی این قضیه که می‌شه با جاوااسکریپت هم کار کرد. حتی پلاگین وردپرس هم داریم برای این کار. کافیه نصب بشه روی سایت و هرکاربری که وارد سایت می‌شه، طعمه‌ی ما می شه برای ماین کردن.

۴. این کار درسته که شدنیه ولی دو تا مشکل هست. اول این که از نظر اخلاقی زیاد درست نیست. درواقع اصلن درست نیست. شما که دارین همچین کاری می‌کنین عملن دارید منابع سیستم مشتری/کاربر/مخاطبتون رو می‌دزدید. مشکل بعدی اینه که هرچند در تئوری، این کار باحال به نظر میاد اما در عمل تعداد بازدیدکننده/کاربرهای خیلی زیادی لازمه برای این که از این راه سود قابل توجهی به دست بیاد. مشکل سوم هم از ترکیب دو مورد اول ساخته می‌شه: شما اگر می‌خواین سود ببرین، از سایت پربازدیدتون مایه می‌ذارین و اگر کسی متوجه بشه، اعتبار شما زیر سوال می‌ره. مثلن یه نمونه‌ی باحالی که این اواخر توی توییتر بهش برخوردم مبین نت بود (البته صحت قضیه جای تامل داره ولی همچنان قابل اعتناست). گویا یک نفر (چه یه تصمیم گیرنده‌ی اصلی و چه یه برنامه نویس تازه کار) از موقعیتش سوء استفاده کرده و چشم طمعش رفته سمت کاربرای زیاد مبین نت.

مرورگر اوپرا جلو گیری از ماین کردن غیر قانونی

۵. اخلاقی ا غیر اخلاقی، خیلی ها این کار رو انجام دادن و سود کم و زیادی هم احتمالن به دست آوردن. ولی حاصلش داغ شدن بی دلیل و هنگ کردن گوشی های آدمهای دیگه بود. خبری خوندم درمورد اوپرا( مرورگر وب) راه حلی داره برای بلاک کردن این طمع‌ها. البته فعلن فقط مرورگر گوشیش رو من شنیدم و از نسخه‌ی دستکتاپ خبری ندارم. اما ایده‌ی خوبیه‌(اگر واقعن از پس کار بر بیاد) برای اوپرا که چند سالیه از بازی مرورگر‌ها بیرون افتاده.

 

۶. گویا بلاک چین و حواشی دورش داره عضو ثابت این بلاگ می‌شه. این تکنولوژی خوبه و کاربردهاش یکی یکی خودشونو نشون خواهند داد. اما مثل هرچیزی جدیدی، تا یه مدت فرصتیه برای سوء استفاده بقیه. شاید دوباره باید حواسمون به نصب نکردن برنامه‌های غیررسمی و مشکوک باشه. همینطور باید به آپدیت نگه داشتن خودمون هم توجه کنیم. دیگه نمی‌شه یه آنتی ویروس روی کامپیوتر نصب کرد و خیال کرد که نصب بودنش یعنی امنیت کامل.
این‌ها از متن جا موند:
–  توی چالش های ماین کردن، حرارت هم مسئله سازه. اگر درست هندل نشه باعث می‌شه سخت افزار گرونمون خیلی زود ناک اوت بشه.
ـ ماین کردن یک روز کار ایده‌آلی بوده اما دیگه نیست. اولین بلاک توی بلاک چین بیت‌کوین که ثبت شد، جایزه‌ش پنجاه بیت کوین بود. امروز این عدد برای هر بلاک شده کسری از یه بیت کوین.
– هرچند کامپیوتر‌های دسکتاپ خیلی کمرنگ شدن،‌ اما همچنان در خطرن. احتمال این که ویروس‌هایی هم برای این کار پخش شده باشه تا الان کم نیست.

دانشمند داده و سازمان داده-محور

۱. علم داده چیزیه که این اواخر خیلی سر زبون‌ها بوده. (شاید بلاک چین تونسته باشه توی این دو سال توجه رو به خودش جلب کنه، اما قبلش نوبت علم داده بود). علم داده رو خودمونی بخوایم تعریف کنیم می‌شه مجموعه علوم و فنونی که ما ازشون استفاده می‌کنیم تا اطلاعات موجود (شاید به ظاهر بی اهمیت) رو تحلیل کنیم و از توش اطلاعات مفیدی به دست بیاریم که به ما توی تصمیم گیری و متعاقبا گسترش و پیشرفت کارمون کمک کنن. 

۲. مثلن یه شرکت خیالی سرویس ایمیل رو تصور کنید که ده میلیون کاربر داره.  این شرکت می‌تونه بیاد و ساعت مراجعه‌ی هرکدوم از کاربرهاش رو یه جا ذخیره کنه.  بعد از یه مدت می‌فهمه  از این ده میلیون نفر، توی هر ساعت حدود نیم میلیون نفر ایمیل‌هاشونو چک کنن. پس اولین چیزی که می‌فهمه اینه که لازم نیست تجهیزاتش جوری باشه که بتونه همیشه جوابگوی ده میلیون نفر باشه، اگر بتونه نیم میلیون رو راه بندازه، کافیه: می‌تونه هزینه‌ها رو بیاره پایین. حالا بعدش میاد و می‌بینه که توی ساعت نه صبح، تعداد کسایی که وارد سایت شدن نسبت به الباقی روز کمی بیشتره. چرا؟ چون احتمالن اول صبحه و می‌خوان قبل از شروع کار ایمیلشونو چک کنن. اینجا می‌فهمه که لازمه برای اون ساعت خاص از روز یه فکری بکنه.
این یه مثال ساده و پیش‌پا افتاده از کاربرد علم داده بود. درعمل البته با مسائل خیلی پیچیده‌تری مواجه خواهیم شد.

داده محور - دی جی پاتیل - کتاب

۳. دی جی پاتیل و هیلاری میسون دوتا  از دیتا ساینتیست(!)های معروف و برجسته‌ی دنیان. توی کتاب مصاحبه با ۲۵ دانشمند داده هم یه مصاحبه ازهرکدومشون بود. این این دو نفر کتابی دارن  به اسم Data-Driven یا همون داده-محور که توش هم خلاصه‌ای از وظایف یک دانشمند داده ارائه می‌ده،‌ هم از علم داده صحبت می‌کنه و هم درمورد فرهنگی حرف می‌زنه که توش تصمیم گیری های روی هوا و حدس و گمان، جای خودشونو می‌دن به تصمیم گیری های مبتنی بر اطلاعات. خوندنش هم می‌تونه برای علاقه‌مند‌های علم داده مفید باشه، کسایی که می‌خوان وارد این فیلد بشن، هم کسایی که صاحب بیزنس یا علاقه‌مند به راه اندازی کسب و کار خودشونن و می‌خوان با علم روز بهترش کنن و همینطور هرکسی که می‌خواد از ساز و کار دنیای امروز یکم بیشتر سر دربیاره.  جالبیش اینه که این کتاب رو انتشارات اورایلی به صورت رایگان منتشر کرده. جالب تر از اون این که خیلی هم کوتاهه و مختصر.

 

ساتوشی ناکاموتو، مرد یا زن!

۱. بیت کوین رو شخصی به جهان معرفی کرده به اسم ساتوشی ناکاموتو. یک شخص مجهول الهویه که درباره‌ش چیزی نمی‌دونیم جز یک‌سری حدس و گمان. حتی خیلی‌ها معتقدن که ساتوشی ناکاموتو یک نفر نیست، یک گروهه. چون توی پیاده سازی بیت کوین درواقع به مجموعه‌ی گسترده‌ای از مهارت‌ها نیاز بوده و احتمال این که همه‌ش کار یک نفر بوده باشه کمه(نسخه‌ی اولیه بیت‌کوین فقط کار ساتوشی بود. بیت کوین اوپن سورسه و کد تکامل‌یافته‌ش کار گروهیه). اینجا فرض رو می‌ذاریم روی یه نفر بودن ساتوشی.

ناکاموتو خالق بیت کوین

۲. وقتی من می ‌نویسم ساتوشی ناکاموتو، احتمالن شما یه مرد اومده توی ذهنتون. حتی وقتی می‌گم هویتش معلوم نیست، همچنان به مرد بودنش اطمینان دارید.  حتی وقتی یک سری آدم میان و حدس می‌زنن شاید اصلن یه نفر نباشه، بازم فرض رو می‌ذارن روی این که اگر یه نفر باشه، مرده. این یعنی نگاه جنسی. مذکر حساب کردن ناکاموتو فقط به ایران خلاصه نمی‌شه. توی متن های انگلیسی هرجا حرفی از ناکاموتو زده شده، از ضمیر He استفاده شده. نکته اینجاست که توی فرهنگ غربی هرجا جنسیت کسی معلوم نباشه توی متن یا مکالمه هردو حالت رو ذکر می‌کنن. (He or she, He/She) اما توی متنهای مربوط به آقا(!)ی ناکاموتو، یقین این بوده که ایشون مرد هست.

۳. نگاه جنسیتی حتمن نباید مستقیم یا توهین آمیز یا محدود کننده یا با قضاوت عجیب باشه. این که یک شخص مجهول‌الهویه که توی کامپیوتر تخصص داره رو مرد فرض می کنیم یعنی نگاه جنسیتی. درسته که مثلن برنامه نویس های مرد از برنامه‌نویس های زن خیلی بیشترن اما معنیش این نیست که برنامه نویس زن نداریم یا اگر داریم، برنامه نویس زن خوب نداریم. مشکل اینه که ما عادت کردیم اکثریت رو به تدریج همه فرض کنیم. حتی سعی می‌کنیم از اون به بعد از اون امتیاز اکثریت، یه دیوار بسازیم. مثلن رشته مهندسی معدن سالها فقط دانشجوی پسر می‌گرفت توی ایران. چند سال پیش که برای دخترها هم باز شد این رشته، از یکی از دوستام که مهندسی معدن می‌خوند شنیدم که هنوز هم توی ورودی های جدید خبری از دختر نیست. این که شاید معدن جای خوبی برای یه دختر نباشه بحثش جداس. اما این که سالها حق انتخاب از این گروه گرفته شده بده. بدتر از اون این که حتی بعد از تغییر وضع، همچنان دختری علاقه نداره به شرکت توی این رشته، خیلی قابل تأمله.

۴. توی اینستاگرم رسیدم به پروفایل جالبی که برای یه برنامه نویس زن بود. البته نکته اینه که برنامه نویس های زن توی فضای مجازی خیلی فعال ترن یا حداقل خیلی معروف ترن. ولی این یه مورد خاص خیلی برام جذاب بود. پیشنهاد می‌کنم ببینیدش. احتمالش حتی هست که سوژه مطلب بعدیم باشه ؛)

اینستاگرام

 

— ساتوشی ناکاموتو شخصیه که شناختنش خالی از لطف نیست. نگاهی به مطلب مقایسه ناکاموتو با کارل مارکس بندازید.

بلاک چین چیه و چجوری کار می کنه

۱. بلاک چین که تکنولوژی شماره یک این روزها حساب می‌شه( از لحاظ زیاد بودن حرفایی که درموردش زده می‌شه و کم بودن تعداد متخصصاش) یه مقدار پیچیده‌س در نظر اول. هرچند که خیلی ساختار ساده‌ای داره ولی موقع آشنایی اولیه باهاش، می‌تونه آدم رو گیج کنه یکم. بلاک چین در واقع یه پایگاه داده/دیتا بیس حساب می‌شه. یه پایگاه داده توزیع شده/نامتمرکز و غیرقابل تغییر. این یه مقدار شاید پیچیده به نظر بیاد در اول. یه مثال باحال دیدم یه جا که همون رو اینجا می‌آرم. به نظر من خیلی خوب توضیح داده.

بلاک چین تکنولوژی پشت بیت کوین

بلاک چین

داکیومنت‌ها قبلا به صورت فایل‌های مایکروسافت ورد ذخیره می‌شدن. شما یه فایل می‌ساختین، توش می‌نوشتین و اون رو می‌فرستادین برای یه نفر دیگه. اون آدم هم می‌دید فایل رو، اگر لازم داشت، تغییرش می‌داد و بعد اونو بر می‌گردوند به شما. این جا مشکلی که هست اینه که شما اگر بخواید توی این فایل تغییری ایجاد کنید، باید صبر کنید تا طرف مقابل کارش تموم شه و اون رو به شما برگردونه، وگرنه این وسط مقداری اطلاعات از دست می‌ره. دیتابیس ها هم همینطوری کار می‌کنن.  دو تا درخواست همزمان نمی‌تونن به پایگاه داده دسترسی داشته باشن. (فرض کنید ۱۰۰ هزار تومن پول توی حساب شماست. شما با دو تا تلفن متفاوت اقدام می‌کنید که از این صد هزار تومن استفاده کنید. چی می‌شه؟ پول رو دو بار مصرف کردید. چاره‌؟ اینه که نمی‌ذارن همزمان بیش از یک دسرسی ممکن باشه.)

حالا گوگل داکز رو نگاه کنید. شما می‌تونین آنلاین به اون دسترسی داشته باشید، همزمان با شما، دوست و همکارتون هم بهش دسترسی داشته باشه. این جا دو تا نسخه متفاوت در کار نیست. یه نسخه‌س که در اختیار دو نفر به طور همزمان قرار گرفته. بلاک چین تقریبن اینجوریه.

 

۲. این مثال تا حدودی بلاک چین رو توضیح می‌ده، درواقع عمومی  بودن بلاک چین رو،‌اونم به زبان خیلی خیلی ساده.  توی بلاک چین، همه، هروقت که بخوان می‌تونن به همه چیز دسترسی داشته باشن و تغییر بدن. اما برای این که تغییرات درست و واقعی باشن و توش تقلب انجام نشه،‌یه سری کار دیگه هم انجام می‌شه.
بلاک‌چین چیزیه که برای خود من خیلی جذابیت داشته تا امروز. از بیت کوین چندباری اینجا نوشتم، احتمالن این روال رو ادامه بدم و مطالب مرتبط بهش رو همچنان بنویسم، البته از بعد علمی قضیه بیشتر و نه تجاری.